ÇEVRE KORUMADA BİOKARLI GÜBRE UYGULAMASI VE PERSPEKTİFLİ TÜRLER

İklim değişiklikleri ve insani ekonomik faaliyetlerin uygunsuz yürütülmesi, orman alanlarının, yeşilliklerin, humus miktarının ve verimliliğin azalmasına, faydalı özellikleri giderek kaybolmasına, ürün yetiştirmek için uygunsuz hale gelmesine neden olmuştur. Ekolojik ve tarımsal-ekolojik durumu iyileştirmek için tarım kimyasalları, tarım teknikleri ve fito-ıslah edici önlemlerin belirli bir sırayla uygulanması önemlidir. Mineral gübreler toprağın verimliliğini yeniden sağlamak için kullanılır ve bu gübrelerin profesyonelce aşırı kullanımı çevrenin ekolojik durumuna ve insan sağlığına ciddi zararlar verebilir. Çağımızda canlılara ve çevreye olumsuz etkisi olmayan organik gübrelerin kullanımı önemli bir sorun haline gelmiştir. Yeni yöntemlerin uygulanması toprağın verimliliğini çoğaltmalı, ekonomik açıdan uygun olmalı, bitkilerin kök sistemindeki su rezervlerini uzun süre muhafaza etmelidir. Odun kırıntısı, çürük, çamur, kompost ve yeşil atık gibi biyokütle kalıntılarının oksijensiz ortamda belirli bir sıcaklıkta pirolizi (ısıtılması) sonucu elde edilen ekolojik açıdan temiz “Biyokömür” veya “Biyokar” gübresinin uygulanması makalenin ana fikri olmuştur. Biochar'ın ilk üç haftada uygulanması tohumun çimlenmesini sağlar ve toprakla reaksiyona girerek fidenin büyümesini uyarır. Biochar toprakta kendi ağırlığının 6 katı kadar su tutar. Biyokömürün yüzeyindeki fonksiyonel gruplar topraktaki katyonik aktiviteyi artırır, böylece toprak Ca, Mg ve K gibi elementleri uzun süre kalır. Biochar toprağın hastalıklara karşı direncini arttırır, ağır metaller, özellikle de herbisit atrazin gibi herbesit çevre kirliliğiyle mücadeleye yardımcı olur.

Ədəbiyyat siyahısı

Abacıoğlu, E., Yatgın, S., Tokel, E., Yücesoy, P. (2020,Temmuz), “Vermikompostun (solucan gübresi) üretimi ve bitki beslemesindeki önemi”, Bartın Üniversitesi Uluslararası Doğa ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, JONAS, 3(1), 1-10
Abdelmagid, H., Tabatabai A. (1987), “Nitrate reductase activity of soil. Soil Biochem”, 421-427
Abdul-Azız, A. (2020). “Biyokömürün toprağın biyolojik özellikleri üzerine etkilerinin incelenmesi”, T.C. Akdeniz Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Antalya
Abdulov, K. (2017). “Abseron ekonomik-coğrafi bölgesinin ekonomik gelişimi süreçte ekolojik dengeyi sağlamanın önemi”, Cilt 13, No 4, 81-86
Ajayi, A., Oguntunde, A., Joseph, P., Júnior, D. (2009), “Numerical analysis of the impact of charcoal production on soil hydrological behaviour, runoff response and erosion susceptibility. Rev. Bras. Ciênc. Solo” Vol. 33 No1
Akgül, G. (2017, Mayıs). “Biyokömür: üretimi ve kullanım alanları”, S.Ü. Müh. Bilim ve Tekn. Derg, c.5, s.4, 485-499
Alhashimi, H., Aktas, C. (2017), "Life Cycle Environmental and Economic Performance of Biochar Compared with activated Carbon: A Meta-analysis", Resources, Conservation and Recycling, Vol. 118, 13–26
Anger, H., Schenk, K. (2005), “Assay system for measurement of denitrification-N loss from ornamental plants potted in peat substrate”, Biol. Fertil. Soils, 4: 199- 204.
Bailey, L., Fansler, J., Smith L., Bolton, H. (2010) “Reconciling apparent variability in effects of biochar amendment on soil enzyme activities by assay optimization”, Soil Biol. and Bioch., 43(2): 296-301.
Beideman, N. (1960), “Bitki fenolojisi çalışması”, Saha jeobotaniği M.-L.: AN SSSR, cilt 2, 333-366
Bellon, C. (1991), "Teşhis iyileştirme yöntemi sinrangeutilizasyon sistemleri", 200-210
Bölükbaşı B. (2004, Mayıs), “Kanatlı beslemesinde et-kemik ununun kullanımı ve önemi”, T.C. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü, Adana, 3-14
Efendiyev, V. (2002), “Azerbaycan'ın kentleşmesi ve kentsel yerleşimleri”. Bakü: Bakü Üniversitesi, 397
Efendiyev,V., Demirgayayev S. (1995), “Azerbaycan Cumhuriyeti şehirlerinin coğrafi gelişimi sorunlar”, Bakü: Nicat, 176
Glaser, B., Wiedner, K., Seelig, S. (2014), "Biochar Organic Fertilizers from Natural Resources as Substitute for Mineral Fertilizers", Agron. Sustain. Dev. Vol. 35, 667–678.