ALBİZİA JULİBRİSSİN DURAZZ. TÜRÜNÜN ABŞERON BÖLGESİNDE BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ
Bitkiler, farklı ekolojik koşullara uyum sağlamıştır ve çöllerden tropikal yağmur ormanlarına kadar çeşitli ortamlarda bulunabilirler. Bitkilerin biyoekolojik özelliklerinin belirlenmesi ve bu özelliklere göre yetiştirilmesi, yaşam kalitelerini artırır ve sağlıklı koşullarda bulunmalarını sağlar. Ülkemizin iklim koşullarında gelişen birçok değerli, relikt bitki türü vardır. Araştırma nesnesi olarak seçilen Albizia julibrissin Durazz. bitkisi de bunlardan biridir. Azerbaycan'da özellikle Talış bölgesinde yaygın olan bu tür, "Lankaran akasyası", "İpek akasya" ve "Gülabrishin" olarak da bilinir. Abşeron'da bulunan Dendroloji Bahçesi'nde bu değerli bitkinin biyoekolojik özellikleri incelenmiştir. Albizia julibrissin Durazz., Fabaceae Lindl. familyasının Albizia Durazz. cinsine ait bir ağaç türüdür. Anavatanı Asya olan bu bitki, dünyanın subtropikal ve tropikal bölgelerinin yanı sıra ılıman iklim bölgelerinde de bulunur. Azerbaycan'da özellikle Talış bölgesinde yaygındır. "Lankaran akasyası", "İpek akasya" ve "Gülabrishin" olarak bilinen tür, 1989 yılında Azerbaycan'ın "Kırmızı Kitabı"na dahil edilmiştir. Albizia julibrissin Durazz., orta boylu, geniş taçlı, hoş kokulu, parlak pembe çiçeklere sahip, yaprak döken bir ağaçtır. Estetik açıdan hoş bir görünüme sahip olan bu ağacın genç sürgünleri yeşil renklidir ve pürüzsüz kabukludur. Bitki, ışık ve sıcaklık seven, 10 yıl içinde 9 m yüksekliğe ve 14 cm çapa ulaşabilen bir türdür. Yaprakları çift tüysü yapraklar olup, 18-25 cm uzunluğundadır. Lankaran akasyası, ışık ve sıcaklık seven, toprağa az talepkar, rüzgara dayanıksız, hızlı büyüyen bir bitkidir. Kuraklığa dayanıklıdır. Tüm soğuğa hassas bitkiler gibi, yaşlandıkça dona dayanıklılığı artar. Kök bölgesi yaprak tabakası ile
örtülmeli, gövde yün veya paspas ile sarılmalıdır. Lankaran akasyası bitki hastalıklarına ve zararlılara karşı nispeten dayanıklıdır. Park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılması uygundur.
Nicat YAROV Azerbaycan Bakü Nicat Yarov Batı Hazar Üniversitesi, Fatma Şahbazova Bakü Mühendislik Üniversitesi, İlayda Ağa Elesgerova Batı Hazar Üniversitesi




