BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASINDA BAHÇE MERHEMİ KULLANIMINA İLİŞKİN PERSPEKTİFLER

Artan antropojenik etkiler ve küresel ölçekte şiddetli iklim değişikliklerinin yoğunluğu, doğal ekosistemlerin bozulmasına yol açmıştır. Ekolojik dengenin bozulmasına bağlı olarak yeni bitki hastalıklarının yayılması hızlanmıştır. Patojenlere karşı birincil koruyucu önlem olarak doğru budama önemli koşullardan biridir. Yanlış budama çürüme, hastalık ve çatlaklara neden olur, bu da mikroorganizmaların ve mantarların girişine izin verir. Bu nedenle budama yerlerine özel merhemlerin sürülmesi gerekmektedir. Makalenin temel amacı, AR ETN Tecrübe-Sanaye Zavodu MMC tarafından üretilen "Bahçe Merhemi" preparatının, "Dendroloji Bahçesi" kamu tüzel kişiliği laboratuvarlarında araştırmaktır. "Bahçe Merhemi", budama ve aşılama sonrası dekoratif ve meyve ağaçlarında oluşan hasarların sterilizasyonu ve iyileştirilmesi için bir preparattır. Merhem, Pinus eldarica Medw. ve Pinus halepensis Mill. türlerinin üzerinde budama sonrası uygulanmış ve tür üzerinde dendrokronolojik çalışmalar yapılmış, olumlu sonuçlar alınmıştır. LINTAB 6 binoküler mikroskop ve TSAPwin istatistiksel yıllık halka analiz programı kullanılarak tür popülasyonlarında meydana gelen süreçlerin biyometrik analizi ve türlerin korunmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirildi. Mikroskop altında halkaların belirlenmesinde Cook-Kairiukstis yöntemi, hatalı ve eksik halkaların tespitinde ise F. Ri'nin uyguladığı TSAPwin programı kullanıldı.

Ədəbiyyat siyahısı

1. Akbulut S., Özkan Z.C. (2004). “Dendrokronolojik çalışmalarda ağaçların seçimi ve yıllık halka ölçümleri”, Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi, 84-88.

2. Akbulut, S. (8-10 Eylül 2005). “Tarihlendirme çalışmalarında anıt ağaç ve anıt meşcereler”, Korunan Doğal Alanlar Sempozyumu, SDÜ, Isparta, 77-79.

3. Akkemik, Ü., Köse N. (2010). “Tokat ili ve çevresinde bulunan bazı tarihi yapıların dendrokronoloji yöntemleriyle tarihlendirilmesi”, Journal of the Faculty of Forestry, Istanbul University, 60 (2): 7-16.

4. Avci, M. (May 2012). “Dendrokronoloji”, Kuvaterner Bilimi, Ankara Üniversitesi, 493-522.

5. Bagirova, S. (2019). "Azerbaycan ormancılığında bazı türlere dendrokronolojik yöntemlerin uygulanması." 25-30.

6. Bagirova, S. (2020). “The study of the radial growth of the flora species which do not have special protection on the southern hillsides of Greater Caucasus”. 21-27.

7. Budak, Y. (2010). “Meyve Ağaçlarında Budama”, T.C. Samsun Valiliği İl Tarım Müdürlüğü, 2.

8. Cook, E. (1990). “Methods of Dendrochronology”. London: Kluwer Academic Publishers, 163-217.

9. Dedeoğlu, İ. (2011). “Kent ağaçları, süs bitkileri ve meyve ağaçlarında bakım ve budama esasları”, İBB Park Bahçe Yeşil Alanlar Daire Başkanlığı Yayınları, 545.

10. Doğan, M. (2016). “Fiziki Coğrafyada Dendrokronoloji”, Fiziki Coğrafyada Araştırma Yöntemleri ve Teknikler, Pegem Akademi, Ankara, ISBN 978-605-318-749-3., 185-222.

11. Doğan, M., Köse, N. (2014). “Sandıras Dağı'ndaki (Muğla) yaşlı karaçam ormanlarından dört yeni yıllık halka kronolojisi”, Journal of the Faculty of Forestry, Istanbul Üniversitesi, 65(2): 1-16.

12. Fritts, H.C.; Wu Xiangding (1986). “A Comparison Between Response Function Analysis and Other Regression Techniques”, Tree Ring Bulletin, 46, 31-46.

13. Fritts, H. (1976). “Tree rings and climate”, London: Academic Press, 22.

14. Garcia, F. (2012). “User Interface to process and visualize tree-ring data using R”, Dendrochronologia, 30, 57-60.

15. Gutierrez, E. (1989). “Dendroclimatological Study of Pinus sylvestris L. in Southern Catalonia (Spain)”, Tree-Ring Bulletin, 49, 1-10.

16. Kantay, B. (1986). “Çoruh meşesi Quercus dschorochensis K. Koch’nde dendrokronolojik araştırmalar”, İstanbul, 70.

17. CLICS (21-22 February, 2024). CLICS Proceeding Book. https://clics.duzce.edu.tr/

18. Kumar, A., Sastry, C.B. (1999). “Le reseau international de recherche sur le bambou et le rotin”, Unasylva, 198, Vol. 50, 48-53.

19. Küden, A. (2018). “Meyve ağaçlarında budama”, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Adana, 2.

20. Gurbanov, E. (2009). “Yüksek bitkilerin sistematiği”. Bakü: Karaağaç, 131-132.

21. Lowe, J. (1999). “Pruning. Ortho’s All About”, ISBN: 0-89721-429-3, USA, 96.

22. Mammadov, T., Balapour, S. (2016). “Principles, Methods and Application of Dendrochronology”, NAS of Azerbaijan, ISBN 5-8066-1591-X, 278.

23. Memmedov, T. (2011). “Azerbaycan Dendroflorası”, Cilt I. Bakü: Karaağaç, 167.

24. Moinie, A. (1991). “Palmiers. Pour les Climats Tempérés”, France, ISBN: 2-87655-014-8, 160.

25. O’Arrigo, R.D., Schuster W.S.F. (2001). “Climate-Growth Relationships of Eastern Hemlock and Chestnut Oak…”, Tree-Ring Research, 57(2): 183-190.

26. Oybak, E. (Ağustos 1994). “Ağaç halkalarından eskiyi okumak, Dendrokronoloji”, Bilim ve Teknik, 26-31.

27. Özkan, Z. C., Terzioğlu, S. (19-20 Mart 2001). “Dendrokronoloji ve Uygulama Alanları”, I Ulusal Ormancılık Kongresi, Ankara, 397-405.

28. Özkan, Z.C. (Mayıs 1990). “Türkiyedeki doğu ladini (Picea orientalis Link.) üzerinde dendrokronolojik araştırmalar”, KTÜ, Trabzon, 88.

29. Palas, S. (2015). “Paleoiklim nedenleri ve araştırma yöntemleri”, MTA Genel Müdürlüğü, Ankara, 75-88.

30. Raimbault, P., De Jonghe, F., Truan, R., M. (1995). “La gestion des arbres d’ornement. 2e partie…”, Revue Forestiere Française, XLVII(1), 7-38.

31. Raimbault, P., Tanguy, M. (1993). “La gestion des arbres d’ornement. 1re partie…”, Revue Forestiere Française, XLV(2), 97-117.

32. Reader’s D. (1991). “Successful Gardening”, The Reader’s Digest Association, London, 176.

33. Rees, Y., May, P. (2002). “Su Bahçeleri Tasarım Kitabı”, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları No: 82, ISBN: 975-8599-18-6, 144.

34. Rinn, F. (1996). “TSAP Version 3.0 Reference Manual”, Heidelberg, 246.

35. Schweingruber, F. (1996). “Tree Rings and Environment: Dendrochronology”, 609.

36. Şiyatov, S. (2000). “Dendroxronologiyanın metodları”, Rusiya: Krasnodar, 80.

37. Ürgenç, S. (1998a). “Genel Plantasyon ve Ağaçlandırma Tekniği”, İ.Ü. Orman Fakültesi Yayınları, 664.

38. Vaganov, E. (1978). “Ağaç halkası reflektogramları kullanılarak meteorolojik koşulların incelenmesi”, Moskova: Elma, 103-115.